Քայլ 1
Երեխան կատարում է թեստի առաջադրանքները
Quantum G Beta-ն թվային բազմամոդալ թեստավորման համակարգ է, որը մշակվել է երեխայի տեղեկատվության ընկալման և մշակման արագ ավտոմատ գործընթացների անհատական, դոմենային տարբերակված պրոֆիլը կառուցելու նպատակով։ Համակարգը վերլուծում է ոչ միայն վերջնական պատասխանները, այլև առաջադրանքների կատարման ընթացքի տվյալները (հայացքի դինամիկան, ընտրության հետագիծը և այլ կատարման ընթացքի ցուցանիշներ), որպեսզի որոշի, թե բովանդակության և առաջադրանքների որ տեսակում են այդ գործընթացները երեխայի մոտ գործում առավել կայուն, արագ և բնական կերպով։
Quantum G թեստի մեթոդաբանական մոդելի շրջանակում այս պրոֆիլը դիտարկվում է որպես արդեն իսկ դիտարկվող վաղ նախատրամադրվածությունների կոնֆիգուրացիա՝ բազային ընկալողական շերտ, որը համակարգն անմիջականորեն գրանցում է գործընթացների կայունության, արագության և ավտոմատության միջոցով։ Համաձայն աշխատանքային հետազոտական վարկածի՝ բարենպաստ միջավայրի, ինչպես նաև աջակցության և նպատակային զարգացման պայմաններում այս դիտարկվող շերտը ժամանակի ընթացքում կարող է հիմք դառնալ լուծման կառուցվածքը վերափոխելու և սկզբունքորեն նոր գաղափարներ գեներացնելու ունակության ձևավորման համար։
World of Geniuses նախագծի հրապարակային նյութերում օգտագործվում են հեղինակային հասկացություններ՝ «հանճարեղության ներուժ» և «հանճարեղության ներուժի ոլորտներ»։ Այս եզրույթները նախատեսված են թեստի արդյունքները ընտանիքների և լայն լսարանի համար հասկանալի լեզվով նկարագրելու համար։
Թեստի մեթոդաբանության մեջ հանճարեղության ներուժին համապատասխանում է «Սկզբունքի մակարդակով նորույթի ներուժ» (Principle-Level Novelty Potential, PLN-P) աշխատանքային կոնստրուկտը՝։ Այն նկարագրում է վաղ նախատրամադրվածությունների լատենտ պրոֆիլը, որը, համաձայն աշխատանքային հետազոտական վարկածի, կապված է հետագայում սկզբունքորեն նոր գաղափարներ գեներացնելու ունակության ձևավորման հետ։ Այս պրոֆիլը «մաքուր» տեսքով գոյություն չունի․ այն դրսևորվում է դոմենային տարբերակված ձևով, այսինքն՝ բովանդակության և առաջադրանքների որոշակի տեսակներում։
Հանճարեղության ներուժը երեխայի վաղ ճանաչողական նախատրամադրվածությունների անհատական պրոֆիլն է, որոնք արդեն իսկ դիտարկելի են այն բանում, թե ինչպես է երեխան ընկալում և մշակում տեղեկատվությունը, սակայն դեռևս չեն իրացվել ստեղծագործական ձեռքբերումների տեսքով։ Այդպիսի պրոֆիլը կարող է հիմք ծառայել ապագայում նորարարություն ստեղծելու ունակության զարգացման համար՝ տեսնելու թաքնված սկզբունքը, դուրս գալու կայացած պատկերացումների սահմաններից և գտնելու խնդիրների լուծման ինքնատիպ եղանակներ։ Սա դեռևս դրսևորված հանճարեղություն չէ և ոչ էլ ապագա ձեռքբերումների կանխատեսում։ Սա ներուժ է, որը կարող է բացահայտվել համապատասխան միջավայրի, աջակցության և երկարատև զարգացման պայմաններում։
Հանճարեղության ներուժի ոլորտները սրանք վերը նկարագրված վաղ նախատրամադրվածությունների պրոֆիլի դոմենային տարբերակված պրոֆիլի դոմենային տարբերակված դրսևորումներն են։ Դրանք ցույց են տալիս, թե բովանդակության և առաջադրանքների որ տեսակում են ընկալման, կանխատեսման և տեղեկատվության մշակման բազային ավտոմատ գործընթացներն առավել արտահայտված աշխատում՝ թվի և անփոփոխության, շարժման և պատճառահետևանքային կապի, նյութի և փոխակերպման, տեխնիկական կառուցվածքի, տարածական համակարգի կամ սոցիալական տեսարանի դեպքում:
Quantum G թեստի արդյունքներում յուրաքանչյուր ոլորտ հարմար կերպով ներկայացված է հասկանալի անվանումներով. «Մաթեմատիկա», «Ֆիզիկա», «Քիմիա», «Մակրոինժեներիա», «Միկրոինժեներիա» կամ «Հաղորդակցություն»:
Հանճարեղության ներուժի ոլորտները չպետք է ընկալել ո՛չ որպես հանճարեղության ուղղակի չափում, ո՛չ որպես կոնկրետ առարկայում առաջադիմության կանխատեսում, ո՛չ էլ որպես ուղեղի առանձին անատոմիական գոտի։
Դրանք արտացոլում են առավել հիմնարար, էվոլյուցիոնորեն ձևավորված այն եղանակները, որոնց միջոցով ուղեղը կազմակերպում է իրականությունը։
թվային մուլտիմոդալ թեստավորման համակարգ է, որն օգտագործում է կատարման ընթացքի տվյալներ և վարքային ցուցանիշներ թաքնված ճանաչողական պրոֆիլներ կառուցելու համար, որոնք կարող են նպաստել ինքնատիպ մտածողության ապագա զարգացմանը և նորարարական գաղափարներ ստեղծելու ունակությանը
մշակման թաքնված օրինաչափությունների վերլուծություն, որոնք դեռևս չեն դրսևորվել ստանդարտ ակադեմիական առաջադիմության մեջ
սովորելու կարողության վաղ նախադրյալների, նոր սկզբունք դուրս բերելու ունակության և ապագա ինքնատիպ մտածողության ուսումնասիրություն
լրացուցիչ վերլուծական շերտ, որը թույլ է տալիս բացահայտել երեխայի առավել ուժեղ ճանաչողական նախատրամադրվածությունները, որոնք, այլ գնահատումների արդյունքների հետ համադրմամբ, կարող են օգտագործվել անհատականացված կրթական ուղեգծի կառուցման ժամանակ
երեխայի զարգացման անհատական պրոֆիլի կառուցման համակարգ, որը միտված է նրա եզակի ուժեղ կողմերի բացահայտմանը
IQ թեստ և արդեն դրսևորված ստեղծարարության ուղղակի չափում չէ
դպրոցական առաջադիմության, գիտելիքների կամ կուտակված հմտությունների թեստ չէ
հանճարեղության ուղղակի ախտորոշման գործիք կամ ապագա ակնառու ձեռքբերումների դետերմինիստական կանխատեսում չէ
վերջնական կրթական որոշումների համար ինքնուրույն հիմք չէ՝ առանց լրացուցիչ փորձագիտական գնահատման և այլ մեթոդների արդյունքների հաշվի առման
դասակարգման, վերջնական գնահատման կամ անձանց միջև համեմատության գործիք չէ
Տարիք
Ձևաչափ
Տևողություն
Ձևաչափ
Երեք սեանսից բաղկացած ձևաչափը նվազեցնում է արդյունքի կախվածությունը երեխայի պատահական վիճակից տվյալ կոնկրետ պահին՝ հոգնածությունից, գրգռվածությունից, ուշադրության ժամանակավոր նվազումից կամ անհատի օպտիմալ արտադրողականության ժամից։ Այն նաև հաշվի է առնվում ուշադրության և արդյունավետության հնարավոր օրական փոփոխականությունը։ Բացի այդ, նման ձևաչափը թույլ է տալիս նվազեցնել հնարավոր տեխնիկական շեղումների ազդեցությունը և բարձրացնել վերջնական պրոֆիլի կայունությունը։Խորհուրդ է տրվում անցնել թեստավորման բոլոր երեք սեսիաները 3 օրվա ընթացքում։
Քայլ 1
Երեխան կատարում է թեստի առաջադրանքները
Քայլ 2
Համակարգը գրանցում է պատասխանները և կատարման ընթացքի ցուցանիշները։
Քայլ 3
Վերլուծական մոդուլը մշակում է տվյալները և ձևավորում երեխայի ուժեղ կողմերի անհատական պրոֆիլը
Քայլ 4
Տվյալները ենթարկվում են որակի ստուգման։ Անհրաժեշտության դեպքում, մարդկային վերանայում է իրականացվում՝ վերլուծական շրջանակի ճշգրտությունն ապահովելու համար
Քայլ 5
Ծնողը ստանում է թեստի արդյունքներով զեկույց
Թեստավորման գործընթացին զուգահեռ աշխատում են մի քանի մասնագիտացված ԱԲ ենթահամակարգեր, այդ թվում՝ պայմանի վավերացումը, ձեռագիր մուտքագրման, խոսքի, հայացքի ուղղության վերլուծության մոդելները, ինչպես նաև հայացքի ուղղության հետևումն ու դեմքի արտահայտությունների վերլուծությունը։ Համակարգի բոլոր ԱԲ բաղադրիչները դիսկրիմինատիվ վերլուծական մոդելներ են, և դրանցից յուրաքանչյուրը նախատեսված է նեղ մասնագիտացված ընթացակարգային առաջադրանք կատարելու համար։
Երեխայի կողմից առաջադրանքների կատարման ընթացքում Quantum G համակարգը գրանցում է ոչ միայն վերջնական ընտրությունը, այլև առաջադրանքի կատարման ընթացքի տվյալները։
Կախված կոնկրետ թեստային բլոկից, մուտքային տվյալների հասանելիությունից և որակից՝ համակարգը կարող է հաշվի առնել՝
հայացքի դինամիկան և դիտարկման օրինաչափությունները,
պատասխանի ընտրության հետագիծը,
առանձին միմիկ և դիրքային մարկերներ,
խոսքային բնութագրերը,
ձեռագիր մուտքագրումը, եթե այն նախատեսված է առաջադրանքով։
Այսպիսով, համակարգն արձանագրում է ոչ միայն արդյունքը, այլև կատարման ընթացքի առանձնահատկությունները, որոնք թույլ են տալիս վերլուծել որոշումների ընդունման թաքնված դինամիկան։
Արդյունքների վերջնական մշակումը իրականացվում է հիբրիդային ճարտարապետության հիման վրա, որը համադրում է կանոնների համակարգը և մեքենայական ուսուցումը (Rules + ML)։
Ընդհանուր առմամբ՝ առաջադրանքների ինտերակտիվ ձևաչափը, process data-ի բազմաալիքային հավաքագրումը, մասնագիտացված ԱԲ մոդելները, հիբրիդային վերլուծական ճարտարապետությունը և որակի վերահսկումը Quantum G թեստավորման համակարգին թույլ են տալիս ձևավորել երեխայի ուժեղ կոգնիտիվ նախատրամադրվածությունների ոլորտների անհատական պրոֆիլը։
Այդպիսի պրոֆիլը սովորաբար դուրս է մնում ուղղակի գնահատման այն մեթոդների սահմաններից, որոնք հիմնականում կենտրոնացած են արդեն ձևավորված հմտությունների, դրսևորված ձեռքբերումների, ձեռք բերված գիտելիքների, բանավոր բացատրության, գիտակցված ռազմավարության կամ վերջնական ճիշտ պատասխանի վրա։
չի գեներացնում բովանդակություն երեխայի համար,
չի փոխազդում երեխայի հետ որպես երկխոսային գործակալ,
չի դնում հոգեբանական, բժշկական կամ կլինիկական ախտորոշում,
չի մեկնաբանում երեխայի ներքին հուզական վիճակները,
կրթական որոշումներ չի ընդունում ծնողների կամ մասնագետների փոխարեն,
չի ձևավորում կամայական արդյունք կամ դրա մեկնաբանություն՝ հաստատված մեթոդաբանությունից դուրս։
ստուգում է թեստի անցկացման տեխնիկական պայմանները,
մշակում է թեստի առաջադրանքների կատարման ընթացքում հավաքագրված տվյալները,
տեսաազդանշաններից, ձայնային ազդանշաններից, հայացքի հետևման տվյալներից և ազդանշաններից առանձնացնում է կառուցվածքավորված հատկանիշներ
ձևավորում է կատարման ընթացքի ցուցանիշներ՝ հայացքի օրինաչափություններ, խոսքային բնութագրեր, ընտրության հետագծեր, առանձին միմիկ մարկերներ,
ստուգում է մուտքային տվյալների որակը և առանձին հատվածների պիտանելիությունը վերլուծության համար,
առանձնացնում է կատարման կայուն օրինաչափությունները,
հաշվարկում է ցուցանիշները նախապես սահմանված մեթոդաբանական մոդելի շրջանակում,
աջակցում է հաստատված կառուցվածքով հաշվետվության ավտոմատ ձևավորմանը։
Ավելին իմանալ՝ «Տեխնիկական հուշագիր. ԱԲ մոդելները և տվյալների մշակումը Quantum G Beta-ում»
Ներբեռնել Տեխնիկական հուշագիրըQuantum G թեստավորման համակարգում իրականացված են տվյալների պաշտպանության հետևյալ սկզբունքները՝
Հավաքագրվում են միայն այն տվյալները, որոնք անհրաժեշտ են թեստն անցնելու, արդյունքը հաշվարկելու, հաշվետվությունը պատրաստելու, ինչպես նաև թեստի անցկացման հարցերով ընտանիքին տեխնիկական և հաճախորդային աջակցություն տրամադրելու համար։
Quantum G համակարգը չի օգտագործում երեխայի կենսաչափական նույնականացում, չի ստեղծում և չի պահպանում անձի ճանաչման համար նախատեսված կենսաչափական շաբլոններ։
Տվյալները պաշտպանվում են ինչպես պահպանման, այնպես էլ փոխանցման ընթացքում։ Մշակման տարբեր փուլերի հասանելիությունը սահմանափակված է ըստ դերերի և հասանելիության մակարդակների։
Երեխայի տվյալների մշակումը և պահպանումը իրականացվում են այն երկրի կամ իրավազորության կիրառելի օրենսդրական պահանջների հաշվառմամբ, որտեղ տրամադրվում է թեստավորումը՝ ներառյալ երեխաների տվյալներին, ծնողական համաձայնությանը, տվյալների պահպանմանը, ջնջմանը և հասանելիության սահմանափակմանը վերաբերող կանոնները։
Թեստն անցնելու և հաշվետվությունը պատրաստելու համար անհրաժեշտ տվյալները մշակվում են հիմնական համաձայնության շրջանակում։ Ցանկացած լրացուցիչ օգտագործում, ներառյալ՝ մոդելների լրացուցիչ ուսուցումը , արձագանքների հետազոտական վերլուծությունը կամ ուսումնասիրության հրապարակումը, ինչպես նաև հետազոտական վավերացումը, հնարավոր է միայն ծնողների առանձին համաձայնության առկայության դեպքում։
Ծնողներն իրավունք ունեն տեղեկություն ստանալու այն մասին, թե երեխայի որ տվյալներն են մշակվում, ինչպես են դրանք օգտագործվում և որքան ժամանակ են պահպանվում։ Կիրառելի օրենսդրությանը և գաղտնիության քաղաքականությանը համապատասխան՝ ծնողները կարող են պահանջել տվյալների հասանելիություն, դրանց ուղղում, մշակման սահմանափակում կամ ջնջում։
Տվյալների պահպանման, օգտագործման և ջնջման մանրամասն կանոնները նկարագրված են գաղտնիության քաղաքականության մեջ։
Գաղտնիության քաղաքականությունQuantum G-ի արդյունքը երեխայի անհատական պրոֆիլն է՝ կազմված հանճարեղության ներուժի վեց գոտիներից։ Այն քարտեզագրում է բովանդակության և խնդիրների այն տիրույթները, որտեղ երեխայի վաղ մշակման օրինաչափություններն առավել հետևողական, արդյունավետ և բնական ձևով են արտահայտվում։
Պրոֆիլը ցույց է տալիս, թե ինչպես է կառուցված երեխայի ուժեղ կողմերի կոնֆիգուրացիան․ պոտենցիալի որ գոտիներն են առավել վառ արտահայտված, որոնք են դեռևս ձևավորման փուլում, և հանճարեղության ներուժի, տաղանդների ու մտածողության առանձնահատկությունների որ համակցությունները կարող են նշանակալի լինել հետագա կրթական ուղու ձևավորման համար։
Թեստավորման արդյունքներով ընտանիքը ստանում է երեխայի կողմից Quantum G թեստն անցնելու հավաստագիր և վերլուծական հաշվետվություն, որը ներառում է՝
երեխայի հանճարեղության ներուժի առավել արտահայտված գոտիների անհատական քարտեզը և դրանց նկարագրությունը,
ուղեկցող տաղանդների նկարագրությունը,
մտածողության գերակշռող հատկանիշների նկարագրությունը,
նկարագրություն այն մասին, թե ինչպես են հանճարեղության ներուժի գոտիները, տաղանդները և մտածողության հատկանիշները ձևավորում երեխայի անհատական պրոֆիլը,
ընդհանուր առաջարկություններ ծնողներին՝ բացահայտված պրոֆիլին աջակցելու և զարգացնող կրթական միջավայր կառուցելու համար։
Թեստի beta տարբերակի փուլում հաշվետվությունը պատրաստվում է 1 ժամվա ընթացքում։
Դա պայմանավորված է նրանով, որ արդյունքը չի տրամադրվում ակնթարթորեն և ամբողջովին ավտոմատ կերպով․ տվյալներն անցնում են տեխնիկական որակի վերահսկում, ալգորիթմային մշակում՝ նախապես սահմանված մեթոդաբանական մոդելի համաձայն, ինչպես նաև վերլուծական կոնտուրի ճշգրտության ստուգում։
Human review-ն չի փոխում արդյունքը և չի ավելացնում սուբյեկտիվ մեկնաբանություն։ Դրա գործառույթն է համոզվել, որ մուտքային տվյալները պիտանի են վերլուծության համար, վերլուծական գործընթացը ճիշտ է իրականացվել, իսկ վերջնական պրոֆիլը համապատասխանում է Quantum G մեթոդաբանության կանոններին։
Quantum G հաշվետվությունում ոլորտները կարող են տարբերվել ըստ արտահայտվածության աստիճանի։ Դրանք օգնում են ցույց տալ, թե թեստային պայմաններում որքան կայուն և համահունչ են դրսևորվել այս կամ այն ոլորտի հատկանիշները։
Հանճարեղության ներուժի ոլորտը պրոֆիլի առավել արտահայտված մասն է, որտեղ երեխայի պատասխանները և առաջադրանքների կատարման ընթացքի առանձնահատկությունները առավել կայուն կերպով վկայում են խնդիրների և բովանդակության որոշակի տեսակի նկատմամբ ուժեղ նախատրամադրվածության մասին։ Quantum G-ի մեկնաբանության մեջ այդպիսի ոլորտը դիտարկվում է որպես երեխայի ուժեղ կողմերի հետագա զարգացման հնարավոր առաջատար ուղղություն։
Տաղանդը Quantum G հաշվետվությունում նկարագրում է բարձր, սակայն երկրորդային ներուժի ոլորտը․ այն ուղղությունը, որտեղ երեխայի ուժեղ կողմերն արդեն նկատելիորեն դրսևորվում են, սակայն չեն հանդիսանում պրոֆիլի կենտրոնական առանցքը։ Այդպիսի արդյունքը մատնանշում է զարգացման կարևոր լրացուցիչ ուղղություն, որը կարող է ուժեղանալ համապատասխան միջավայրի, փորձառության և աջակցության պայմաններում։
Սկզբնական ներուժի ոլորտը, այն ուղղությունն է, որտեղ երեխայի ներուժի նշաններն այս փուլում ավելի թույլ են արտահայտված, պակաս կայուն են կամ դրսևորվում են միայն որոշ տեսակի առաջադրանքներում։ Սա չի նշանակում, որ երեխան այդ ոլորտում կարողություններ չունի։ Դա պարզապես ցույց է տալիս, որ տվյալ ուղղությամբ զարգացումը կարող է ընթանալ ավելի աստիճանաբար և պահանջել ավելի շատ ժամանակ, ջանք ու աջակցություն։
Այդպիսի ոլորտները նպատակահարմար է դիտարկել որպես երեխայի ընդհանուր զարգացման լրացուցիչ ուղղություններ, այլ ոչ թե որպես նրա ուժեղ կողմերի բացահայտման հիմնական կրթական ուղի։
Quantum G պրոֆիլը նկարագրում է երեխայի ուժեղ կողմերի կառուցվածքը, որը բացահայտվել է թեստավորման ընթացքում։ Այն ցույց է տալիս, թե հանճարեղության ներուժի որ ոլորտներն են երեխայի մոտ դրսևորվել առավել կայուն, որոնք են համարվում ուղեկցող կամ զարգացող ուղղություններ, և ոլորտների, տաղանդների ու մտածողության առանձնահատկությունների որ համադրությունները կարող են կարևոր լինել երեխայի հետագա կրթական ուղին ճիշտ կառուցելու համար։
Այդպիսի պրոֆիլը գնահատական չէ, հասակակիցների հետ համեմատություն չէ, ախտորոշում չէ, մասնագիտության կանխատեսում կամ ապագա ձեռքբերումների գուշակում չէ։ Այն չի սահմանափակում երեխայի ընտրությունը և չի փոխարինում մանկավարժական, հոգեբանական կամ այլ մասնագիտական մեկնաբանությանը։
Quantum G-ի արդյունքը պետք է դիտարկել որպես լրացուցիչ վերլուծական շերտ, որն օգնում է ընտանիքին և մասնագետներին ավելի հստակ տեսնել երեխայի ուժեղ կողմերին աջակցելու հնարավոր պայմանները։ Բոլոր առաջարկությունները ձևակերպվում են որպես զարգացման ուղենիշներ, այլ ոչ թե որպես երեխայի հնարավորությունների սահմանափակում։
Երեխաների կարողությունների և ստեղծարարության գնահատման ավանդական գործիքների մեծ մասը աշխատում է արդեն դրսևորված վարքային ձևերի հետ՝ պատասխանի ճշգրտության, յուրացված հմտությունների մակարդակի, դատողության որակի, բանավոր բացատրության, ստեղծագործական արդյունքի կամ բաց առաջադրանքի կատարման արդյունքի հիման վրա։ Այդ մեթոդները կարևոր են և վավեր իրենց նպատակների համար, սակայն դրանք առավելապես արձանագրում են այն, ինչ երեխան արդեն կարող է գիտակցված կերպով ցույց տալ։
Quantum G-ն աշխատում է դիտարկման այլ մակարդակում։
Quantum G-ի մեթոդաբանական նորարարությունը կայանում է նրանում, որ ուշադրության կենտրոնը արդեն դրսևորված ձեռքբերումներից և գիտակցաբար բացատրվող ռազմավարություններից տեղափոխվում է տեղեկատվության մշակման ավելի վաղ, ավտոմատ գործընթացների վրա, որոնք դրսևորվում են մինչև ծավալուն դատողությունը և բանավոր բացատրությունը։
Quantum G-ն չի փոխարինում գնահատման առկա գործիքներին, այլ ավելացնում է վերլուծության մեկ այլ մակարդակ․ տվյալներ երեխայի ուժեղ կողմերի վաղ նախադրյալների և տեղեկատվության մշակման այն առանձնահատկությունների մասին, որոնք սովորաբար դուրս են մնում դիտարկման դաշտից, սակայն նախորդում են հստակ պատասխանին, բացատրությանը, հմտությանը կամ ձեռքբերմանը։
Quantum G-ի մեթոդաբանությունը կառուցված է կոգնիտիվ գիտության, զարգացման նեյրոգիտության, ընկալման հոգեբանության, ինչպես նաև թեստային համակարգերի նախագծման և վավերացման ժամանակակից մոտեցումների մի քանի հետազոտական ուղղությունների համադրման հիման վրա։
Ճանաչողության բազային համակարգերը
Ավտոմատություն
Հոգեֆիզիկա և ազդանշանի հայտնաբերման տեսություն
Ակտիվ ընկալում և անգիտակցական եզրակացություն
Պերցեպտիվ կազմակերպում և թաքնված կառուցվածքի լրացում
Թաքնված կառուցվածք և վիճակագրական ուսուցում
Գործընթացի վրա հիմնված գնահատում և հայացքի հետևում և այլն
և այլն
Quantum G թեստավորման համակարգի մեթոդաբանությունը հիմնված է «Մանկավարժական և հոգեբանական թեստավորման ստանդարտների» (AERA/APA/NCME) սկզբունքների վրա։
American Educational Research Association, American Psychological Association, & National Council on Measurement in Education. (2014). Standards for educational and psychological testing. American Educational Research Association.
Embretson, S. E. (1998). A cognitive design system approach to generating valid tests. Psychological Methods, 3(3), 300–319.
Mislevy, R. J., Steinberg, L. S., & Almond, R. G. (2003). On the structure of educational assessments. Measurement: Interdisciplinary Research and Perspectives, 1(1), 3–62.
Spelke, E. S., & Kinzler, K. D. (2007). Core knowledge. Developmental Science, 10(1), 89–96.
Carey, S. (2009). The origin of concepts. Oxford University Press.
Green, D. M., & Swets, J. A. (1966). Signal detection theory and psychophysics. Wiley.
Macmillan, N. A., & Creelman, C. D. (2005). Detection theory: A user's guide (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.
Helmholtz, H. von. (1925). Treatise on physiological optics (J. P. C. Southall, Trans.). Optical Society of America. (Original work published 1867).
Kersten, D., Mamassian, P., & Yuille, A. (2004). Object perception as Bayesian inference. Annual Review of Psychology, 55, 271–304.
Rao, R. P. N., & Ballard, D. H. (1999). Predictive coding in the visual cortex: A functional interpretation of some extra-classical receptive-field effects. Nature Neuroscience, 2(1), 79–87.
Moors, A., & De Houwer, J. (2006). Automaticity: A theoretical and conceptual analysis. Psychological Bulletin, 132(2), 297–326.
Kanizsa, G. (1979). Organization in vision: Essays on Gestalt perception. Praeger.
Kellman, P. J., & Shipley, T. F. (1991). A theory of visual interpolation in object perception. Cognitive Psychology, 23(2), 141–221.
Wagemans, J., Elder, J. H., Kubovy, M., Palmer, S. E., Peterson, M. A., Singh, M., & von der Heydt, R. (2012). A century of Gestalt psychology in visual perception: I. Perceptual grouping and figure-ground organization. Psychological Bulletin, 138(6), 1172–1217.
Fiser, J., & Aslin, R. N. (2001). Unsupervised statistical learning of higher-order spatial structures from visual scenes. Psychological Science, 12(6), 499–504.
Saffran, J. R., Aslin, R. N., & Newport, E. L. (1996). Statistical learning by 8-month-old infants. Science, 274(5294), 1926–1928.
Yang, S.-C. H., Wolpert, D. M., & Lengyel, M. (2018). Theoretical perspectives on active sensing. Current Opinion in Behavioral Sciences, 11, 100–108.
Friston, K., Adams, R. A., Perrinet, L., & Breakspear, M. (2012). Perceptions as hypotheses: Saccades as experiments. Frontiers in Psychology, 3, 151.
Quantum G թեստի մշակման ընթացքում հաշվի առնված գիտական և մեթոդաբանական համատեքստի վերաբերյալ մանրամասն տեղեկանքը, որը ներառում է նաև առանձին արտաքին տեսություններ, հետազոտական ծրագրեր և գրականության ընդլայնված ցանկ, հասանելի է այստեղ՝
«Quantum G Beta-ի գիտական և մեթոդաբանական կոնտեքստը» (PDF)
ՆԵՐԲԵՌՆԵԼQuantum G թեստավորման համակարգի մշակման ընթացքում որպես հիմնական մեթոդաբանական սկզբունքներից մեկը կիրառվել է թաքնված օրինաչափությունների բացահայտումն ու կանոնների իմպլիցիտ յուրացումը, այսինքն՝ տեղեկատվության մշակման այն գործընթացների գնահատումը, որոնք ընթանում են ավտոմատ՝ մինչև գիտակցված վերլուծության սկսվելը։ Հենց այդ պատճառով սկզբունքային նշանակություն ունի թեստի առաջին անցումը․ միայն այն է արտացոլում երեխայի իսկական, դեռևս չհարմարեցված արձագանքը առաջադրանքին՝ մինչև դրա կառուցվածքին ծանոթանալը։
Նույն թեստային ձևի կրկնակի անցման դեպքում խթանային նյութը կորցնում է իր նորությունը։ Երեխայի ճանաչողական համակարգում ձևավորվում են վիճակագրական, ընկալողական, ընթացակարգային և համատեքստային հիշողության հետքեր։ Այդ հետքերը կարող են կոնսոլիդացվել և երկար ժամանակ պահպանվել՝ աստիճանաբար փոխելով տեղեկատվության մշակման ռեժիմը․ առաջին ներկայացման ժամանակ ավտոմատ և չգիտակցված ընթացող գործընթացները կրկնակի անցման դեպքում կարող են մասամբ վերածվել գիտակցված ռազմավարությունների։ Արդյունքում նույն թեստային ձևի կրկնակի անցումն արդեն չափում է ոչ թե տեղեկատվության մշակման սկզբնական պրոֆիլը, այլ կրկնակի ներկայացման արտեֆակտը՝ սկզբնական նախատրամադրվածությունների, առաջին փորձի հետքերի, ծանոթության ազդեցության և վարժվածության համակցությունը։
Այսպիսով, նույն թեստային ձևի կրկնակի ներկայացումը համարժեք չէ առաջին անցմանը, քանի որ այն չափում է այլ կառուցվածք։ Այդ պատճառով Quantum G թեստի յուրաքանչյուր կոնկրետ ձև կիրառվում է բացառապես մեկ անգամ։
Բացառություն են կազմում այն դեպքերը, երբ հիմքեր կան ենթադրելու, որ առաջին ներկայացումը հիշողության նշանակալի հետքեր չի ձևավորել և չի կարող ազդել կրկնակի անցման արդյունքի վրա։ Նման դեպքերին են պատկանում այն իրավիճակները, երբ երեխան փաստացի չի ընկալել խթանիչ նյութը որպես կապակցված առաջադրանք․ օրինակ՝ չի կարողացել պահպանել ուշադրությունը թեստավորման ընթացքում տարիքային առանձնահատկությունների կամ վարքային անպատրաստվածության պատճառով (հատկապես արդիական է կրտսեր խմբի համար), ինչպես նաև թեստավորումը ոչ հարազատ՝ բավարար չափով չտիրապետող լեզվով անցնելու դեպքում։ Նման դեպքերում համարվում է, որ թեստային նյութի հետ վավերական (վալիդ) կոնտակտ տեղի չի ունեցել (երեխան «չի տեսել» թեստը հոգեչափական իմաստով), և նույն ձևի կրկնակի անցումը թույլատրելի է ճանաչվում։ Այսպիսի իրավիճակներում կրկնակի թեստավորումը խորհուրդ է տրվում անցնել ոչ շուտ, քան մեկ տարի անց։
Այլ դեպքերում հետագա մոնիթորինգի կամ ապագայում կրկնակի գնահատման նպատակով պետք է կիրառվեն միայն թեստավորման այլընտրանքային ձևեր, որոնք ունեն խթանների այլ կոնֆիգուրացիա, այլ հաջորդականություններ և մակերեսային այլ հատկանիշներ, սակայն խստորեն պահպանում են չափվող գործընթացի սկզբունքներն ու կառուցվածքը։
Թեստի բոլոր առաջադրանքները մշակված են այնպես, որ սահմանափակված լինի ինչպես խթանի ներկայացման, այնպես էլ պատասխանի տրամադրման ժամանակը։ Այս մեթոդաբանական լուծման նպատակն է նվազեցնել ծավալուն վերլուծական դատողության ազդեցությունը և առավել դիտարկելի դարձնել տեղեկատվության ընտրության, ուշադրության և սենսոմոտորային արձագանքման վաղ մեխանիզմները։
Առաջադրանքների մի մասում լրացուցիչ գրանցվում է աչքի առաջին շարժման ուղղությունը (առաջին սակադա)։ Մյուս առաջադրանքներում միաժամանակ գրանցվում են թե՛ առաջին սակադան, թե՛ սարքի էկրանին կատարված հպմամբ տրված պատասխանը։ Առաջին սակադան արտացոլում է, թե տեսարանի որ տարրն է առաջինը ստացել ուշադրության առաջնահերթությունը՝ դեռևս մինչև գիտակցված ընտրության ձևավորումը։ Նեյրոճանաչողական հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ սակադայի նախաշարժողական նախապատրաստումն ու դրա թիրախի ընտրությունը փոխկապակցված են ուղեղային ակտիվության վաղ օրինաչափությունների հետ, որոնք նախորդում են անմիջապես շարժմանը և կարող են առաջ անցնել ընտրության սուբյեկտիվ գիտակցումից։ Այս իմաստով առաջին սակադան դիտարկվում է որպես ուշադրության վաղ կողմնորոշման և նշանակալի տեղեկատվության նախնական ընտրության ցուցանիշ։
Էկրանին կատարվող արագ հպմամբ իրականացվող ընտրությունն ավելացնում է տվյալների մեկ այլ շերտ։ Խթանի կարճատև ներկայացման պայմաններում շարժողական պատասխանը գործարկվում է նախքան ծավալուն գիտակցված որոշման ձևավորումը։ Համաձայն ուշադրության նախաշարժողական տեսության՝ ուշադրության կառավարման և շարժողական պատասխանի ծրագրավորման գործընթացները հիմնված են ընդհանուր նեյրոնային կառուցվածքների վրա։ Սա նշանակում է, որ հպման բնույթն ու ուղղությունն արտացոլում են ճանաչողական տեղեկատվություն այն մասին, թե ինչպես է երեխայի ուղեղը մշակել տեսողական տեղեկատվությունը։
Այս երկու ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ավտոմատ ուշադրության կողմնորոշման և արագ շարժողական արձագանքի միջև համաձայնեցվածության աստիճանը, ինչպես նաև բացահայտելու դրանց հնարավոր անհամապատասխանությունները։ Տեղեկատվության վաղ ընտրությունից դեպի ընտրության կայունացում անցման դինամիկան այն պարամետրերից մեկն է, որը ձևավորում է երեխայի վերջնական ճանաչողական պրոֆիլը։
Quantum G Beta-ն արդեն ավարտել է առաջադրանքների առաջին փորձարկումը երեխաների առաջին ընտրանքի շրջանակում և այժմ հասանելի է վերահսկվող ռեժիմով: Այս համատեքստում բետա կարգավիճակը չի նշանակում փորձարարական տեխնիկական տարբերակ ,այլ նշանակում է փուլային գիտական վավերացման ընթացք․ էմպիրիկ բազայի ընդլայնում, պրոֆիլների կայունության ստուգում, մեկնաբանման մոդելի ճշգրտում և ամբողջական տեխնիկական փաստաթղթերի պատրաստում։
Հիմնական թեստային սցենարը, տվյալների հավաքագրումը, ազդակների մշակումը և որակի վերահսկումն արդեն կառուցված են որպես կայուն գործընթաց։
Ներկա փուլում թիմն արդեն ստացել է առաջին էմպիրիկ դիտարկումները երեխաների կողմից առաջադրանքների կատարման, տվյալների որակի և պրոֆիլների մեկնաբանելիության վերաբերյալ։ Կուտակվել են նաև նախնական դիտարկումներ այն մասին, թե ինչպես են զարգանում երեխաները այն պայմաններում, երբ կրթական աջակցությունը կառուցվում է նրանց Quantum G պրոֆիլի հաշվառմամբ։ Այս տվյալները պատրաստվում են նկարագրվելու Technical Manual-ում և առանձին դեպքերի ձևաչափով՝ գաղտնիության կանոնների և ծնողական համաձայնությունների պահպանմամբ։
Վաղ փուլում ստացված Quantum G պրոֆիլների և հետագայում դոմենային յուրօրինակության ու սկզբունքային մակարդակի նորարարության դրսևորումների միջև կապը դիտարկվում է որպես տեսականորեն հիմնավորված զարգացման հիպոթեզ։ Դրա ստուգումը պահանջում է երկարաժամկետ դիտարկում (longitudinal follow-up), պրոֆիլների կայունության գնահատում և համադրում կրթական ուղեգծերի տվյալների հետ։
Quantum G Beta-ն գտնվում է փուլային գիտական վավերացման գործընթացում։ Ծրագիրը ներառում է մի քանի ուղղություն՝
Ցուցանիշների ներքին կառուցվածքի, պրոֆիլների կայունության և արդյունքների վերարտադրելիության ստուգում։
Quantum G-ի արդյունքների համեմատություն ճանաչված կոգնիտիվ, ստեղծարարության և կրթական մեթոդիկաների հետ՝ կոնվերգենտ և դիսկրիմինանտ վավերականության (convergent և discriminant validity) գնահատման նպատակով։
Ստուգում, թե արդյոք Quantum G պրոֆիլը նոր տեղեկատվություն է ավելացնում ստանդարտ կոգնիտիվ ցուցանիշներից դուրս, և արդյոք այն կապ ունի երեխայի հետագա ուսանելիության, կարողությունների զարգացման և կրթական ուղեգծի հետ։
Երեխաների զարգացման երկարաժամկետ դիտարկում՝ պրոֆիլների կայունությունը և դրանց կապը ուժեղ կողմերի հետագա զարգացման հետ գնահատելու համար։
Հետազոտությունների ձևաչափի, հոգեմետրիկ ցուցանիշների, համեմատության արտաքին գործիքների, երկայնական հետազոտության նախագծման (longitudinal design) և մեկնաբանության սահմանների վերաբերյալ մանրամասն տեղեկությունները կներկայացվեն Տեխնիկական ձեռնարկում (Technical Manual)։
Quantum G Beta-ն կլինիկական, բժշկական կամ հոգեբուժական ախտորոշման գործիք չէ։ Թեստի արդյունքը չպետք է օգտագործվի որպես վերջնական կրթական որոշումների կայացման միակ հիմք։
Quantum G պրոֆիլը պետք է դիտարկել որպես լրացուցիչ վերլուծական շերտ․ այն կարող է օգնել ընտանիքին, մանկավարժներին և մասնագետներին տեսնել երեխայի ուժեղ կողմերը և ընտրել նրա զարգացման համար առավել համապատասխան պայմաններ։ Սակայն կարևոր է այդ արդյունքը համադրել ծնողների և մանկավարժների դիտարկումների, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ նաև գնահատման այլ մեթոդների արդյունքների հետ։
Տեխնիկական ձեռնարկում (Technical Manual) — «Պատրաստվում է հրապարակման»
Նախնական տպագրությունը պատրաստման փուլում է
Էջի վերջին թարմացման ամսաթիվը։ «Բաժինը թարմացվել է 2026 թվականի հունիսին։ Հաջորդ պլանային թարմացումը՝ Նախնական տպագրության հրապարակումից հետո»։
Գրանցվել թեստի համար
